Jonge ooievaars in Kekerdom

Het nest bevindt zich in de wei bij de St. Laurentiuskerk en is goed zichtbaar vanaf de dijk. Voor de exacte lokatie van het nest, zie de plattegrond hieronder. De plaatsing van het nest geschiedde op basis van een lokaal initiatief en gelijk na plaatsing in het voorjaar van 2004 streek er een ooievaars paar op neer.

Eind augustus 2009. Tot nu toe keerden de jongen 's-avonds terug op het nest na een dag veelal wel in de directe omgeving van Kekerdom weg te zijn geweest. Regelmatig zijn ze te zien op de pas geoogste akkers die ze afstruinen op zoek naar voedsel. Maar vanaf eind augustus bleef ook voor het eerst het nest 's-avonds leeg. Kennelijk hebben de ooievaars hun weg gevonden en vliegen ze verder van het nest. Ze komen voor de overnachting niet meer terug naar het nest in Kekerdom maar zoeken een slaapplaats ergens op een hoog plekje. De vraag is nu of ze vertrekken naar het zuiden of in Nederland overwinteren.

Donderdag 23 juli 2009. Vandaag is sinds 21 mei, de dag dat het eerste jong uit het ei kroop, het nest leeg. Het zat er al aan te komen. De afgelopen dagen was duidelijk te zien dat de jonge ooievaars druk bezig waren met het oefenen van de vliegbewegingen. Eerst enkele centimeters boven het nest, steeds hoger totdat ze het om de beurten aan durvden om echt het nest te verlaten. De jongen zijn veelal te zien in de directe omgeving van het nest waar ze leren zelf voedsel te zoeken. Het is prachtig om te zien hoe ze ook leren gebruik te maken van de thermiek. Bij goede weersomstandigheden zweven de jongen samen met pa en ma regelmatig boven ons dorp.

Zondag 21 juni 2009. Zondagmiddag zijn de drie jonge ooievaars uit het nest in de wei bij de kerk in Kekerdom geringd. Het is inmiddels zo'n 5 weken geleden dat er vier jonge ooievaars uit het ei kropen. Kort na hun geboorte is er een jong gestorven. De overgebleven drie jongen groeiden als kool, zo bleek tijdens het meten en wegen van de vogels door Holmer Vonk. Holmer is een ringer uit Doesburg die voor deze handelingen een vergunning heeft. Alvorens hij deze kreeg, heeft hij zich moeten bekwamen in het ringen en moest hij zich verdiepen in theorie over o.a. ooievaars. Vanuit deze achtergrond wist Holmer tijdens het ringen veel te vertellen over het wel en wee van de ooievaars met hun jongen. De talrijke aanwezigen, waaronder de Leuthse ooievaarsnestenbouwer Kees Kuppenveld luisterden aandachtig naar alles wat Holmer te vertellen had. Na afloop trakteerde Kees de Kekerdomse vrijwilligers onder het nest op een heerlijke borrel die hij uit Leuth had meegenomen. Er werd getoast op het feit dat er in het nest na 2005 eindelijk weer jongen opgroeien. Het zal nog een aantal weken duren voordat de jongen uitvliegen. Dit tijdstip zal rond half juli zijn. Voorlopig zullen ze op het nest blijven. Vooral nu ze groter zijn, zijn ze vanaf de dijk daarom goed te zien. De ringnummers zijn geregistreerd in een database in beheer bij de Stichting Ooievaars Rechearch en Knowhow,afgekort met STORK ( http://www.ooievaars.eu ) . Als vogelspotters waarnemingen doen, is aan de hand van de ringnummers te herleiden dat de ooievaars in 2009 in het Kekerdomse nest zijn geboren. De ringnummers zijn 9570, 9581 en 9582. (wordt vervolgd).

(zie de foto's en een film van het ringen hieronder.)

Marcel Vink en Peter Hendriks maakten een film van het nest met het dode jong op 25 mei en het ringen op 21 juni. Ze zijn te bekijken door op de link hieronder te klikken. Filmpje van nest op 25 mei. Filmpje van het ringen op 21 juni.

Zondag 7 juni 2009. Het gaat goed met de drie jonge ooievaars. Ze groeien als kool waardoor ze nu heel goed te zien zijn. In het verendek zijn de zwarte verenranden inmiddels ook goed waarneembaar. Bijzonder om te zien is het bekende kleppergedrag dat ze nu al vertonen.

Maandag 1 juni 2009. Tijdens het uitlaten van de hond per fiets, waarbij ik 's-ochtends het ooievaarsnest in mijn rondje opneem, zag ik dat het nest door de oude ooievaars was verlaten en dat de kuikens er alleen in zaten. Het is goed te zien dat ze gegroeid zijn, omdat ze in tegenstelling tot een aantal dagen geleden nu boven de nestrand uitkijken en regelmatig op hun poten staan. Reden dat de oude vogels weg waren heeft vermoedelijk te maken met het feit dat de jongen meer voedsel vragen en er volop door de oude vogels gewerkt moet worden om in deze behoefte te voorzien.

Zaterdag 30 mei 2009. De jongen zijn nu rond de tien dagen oud en ze zijn nog steeds met zijn drieen. Na een aantal redelijk warme dagen volgden er wat koude dagen en nachten. Dit was reden voor de oude ooievaars om de jongen af te blijven dekken. Toen de temperatuur weer steeg en de zon er aan het eind van de week bij kwam kon je zien dat de oude ooievaars er naast gingen staan. Omdat de jongen goed groeien wordt het voor de oude ooievaars ook steeds moeilijker om ze volledig af te dekken.

Zondag 25 mei 2009. Voor wat betreft de vraag waar de bovenstaande alinea mee eindigt, op zondagmiddag 25 mei werd duidelijk dat dit niet het geval is. Tijdens een bezoek van Marcel Vink (met camera) aan het nest constateerde hij dat een van de jongen dood was. De aanwezige ouder had het jong in zijn snavel en het leek er op alsof hij dit jong wilde opeten. Wat niet duidelijk is geworden is de doodsoorzaak van het jong. De vraag blijft of het jong zelf is overleden of dat het door een van de ouders dood is gemaakt. Wat wel duidelijk is is dat dergelijke ingrepen van de natuur altijd een reden hebben. In dit geval is de reden waarschijnlijk dat de levenskansen van de drie overgebleven jongen moesten worden vergroot. Een vergelijkbare situatie deed zich in 2005 ook in het Kekerdomse nest voor. Deze situatie is in het jaarboek 2005 hieronder beschreven. (zie foto's hieronder)

Donderdag 21 mei 2009. Rond 20 mei 2009 zijn er in het ooievaarsnest in Kekerdom 4 jonge ooievaars uit de eieren gekropen. Het ooievaarspaartje dat al aan het einde van de winter bezit nam van het nest, is rond de 20e april begonnen met broeden. Omdat de afgelopen 3 jaar in het Kekerdomse nest geen jongen werden geboren, waarschijnlijk door de invloed van een mank mannetje, waren de verwachtingen hoog gespannen. Op 20 mei 's-avonds fotografeerde Marcel Vink www.ooij2000.nl 4 jongen in het nest. Een van de foto's waarop de 4 jongen duidelijk zijn te zien is hierboven afgebeeld. Het paartje heeft nu de taak om de jongen van voldoende voedsel te voorzien. Omdat gebleken is dat dit nogal wat inspanning vraagt, is het nog onzeker of alle 4 jongen groot worden. (zie foto's hieronder).

Hieronder foto's van het nest met jongen gemaakt door Marcel Vink

Foto's gemaakt van het ringen op zondag 21 juni 2009 door Marcel Vink.

Met een lange ladder van de dijk naar het nest.	Holmer beklimd de ladder om de jongen uit het nest te halen.
Holmer laat de belangstellenden de ringen zien	Holmer haalt de jongen uit het nest en doet ze in een boodschappentas.
Voorbereiding voor het ringen met uitleg.	Het ringen.
Detail van de kop. (de jongen houden zich alsof ze dood zijn)	Gelegenheid om te kijken.
Uit de tas terug in het nest.	Foto van de jonge volgens terug op het nest.

Jaarboek Ooievaarsnest Kekerdom

2008: Vroeg in het voorjaar verscheen er een kwiek ooievaarspaar op het nest in Kekerdom. Ondanks dat de "manke" zich geregeld in de winter heeft laten zien, maakte de "manke" geen deel uit van dit koppeltje. Hevig klepperend betuigden de ooievaars hun gevoelens naar elkaar (zie foto hierboven). De aanwezigheid van dit frisse koppeltje was van korte duur. Het bleek dat de "manke" het plekje op het Kekerdomse nest weer had ingenomen en dat er kennelijk geen ruimte was voor het andere koppeltje. De "manke" (een mannetje) bleef geduldig op het nest op een vrouwtje wachten. Normaal begint een ooievaarspaar zo half april met broeden. Omdat eind april de "manke" nog steeds alleen op het nest zat, begon het er steeds meer op te lijken dat het dit naar niet tot een broedsel zou komen. Begin mei verscheen er toch ineens een vrouwtje op het nest bij de "manke". Kort daarna zaten de ooievaars te broeden, later dan normaal dus. Wat er vervolgens allemaal is gebeurd laat zich moeilijk reconstrueren. Het vervolg was in ieder geval dat er door Marcel Vink, fotograaf en webmaster van de site www.ooij2000.nl op 6 juni 2008 een ooievaarsjong in het nest werd gezien en gefotograveerd, zie foto's hieronder. De verwachtingen waren hoog gespannen omdat er nog meer eieren in het nest lagen, maar het jong is daarna niet meer gezien en enkele dagen later was het nest verlaten, ook gedurende de avond en nacht. Wat opviel was dat er op twee plekken op een bepaald moment eieren in het nest te zien waren. De ooievaars zaten altijd vanaf de dijk gezien rechts op het nest te broeden, terwijl er ook links in het nest eieren lagen. Juist uit een van deze eieren is een jong gekomen. Op de foto's is dit goed te zien. Het lijkt ook of de ooievaar niet geintresseerd is in de eieren op de andere plaats. Ook bestaat het vermoeden dat gedurende de broedperiode er op een bepaald moment nog maar een ooievaar op het nest zat, die voor het broedsel en zichzelf moest zorgen. Kortom, veel bijzonderheden waar zeker de oplossing in verscholen ligt voor een antwoord op de vraag waarom het dit jaar weer niet is gelukt om ooievaars groot te brengen op het Kekerdomse nest. Wat een feit is, is dat de "manke" zich voor de 4e keer heeft bemoeid met een broedsel dat niet heeft geleid tot uitvliegende jongen............

Hieronder enkel foto's van de Ooievaars en hun nest, gemaakt in 2008 door Marcel Vink.

Het klepperende paartje vroeg in het voorjaar van 2008 .	Broedende ooievaar op 21-5-08. 2 eieren zichtbaar linksvoor.
Ooievaar positioneert de eieren rechtsachter in nest.	Zittend op eieren rechtsachter positioneerd de ooievaar de eieren linksvoor in het nest. (21-5-08).
Zittend op de eieren rechtsachter in het nest, zichtbaar de eieren linksvoor in het nest	Jong uit een ei linksvoor in het nest 6-6-2008
Jong uit het ei linksvoor in het nest. Het ei rechtsachter in het nest is ook zichtbaar.

2007: Evenals in de voorgaande jaren verscheen er al vroeg in het voorjaar een ooievaar op het Kekerdomse nest. Het bleek de "manke" te zijn, een mannetje dat zijn naam dankt aan het feit dat hij mank loopt en kennelijk vast in en rond Kekerdom verblijft. Voor een broedsel is ook een vrouwtje nodig...... Terwijl op andere nesten in de omgeving ooievaarsparen al volop aan het broeden waren, was tot de eerste week van april de manke nog steeds alleen. Menigeen had de hoop al opgegeven dat het in Kekerdom dit jaar tot een broedsel zou komen, totdat er op vrijdag 13 april... een vrouwtje verscheen. De dagen daarna bleek het dik aan te zijn tussen deze twee en is waargenomen dat het koppel diverse keren paargedrag vertoonde. Vanaf de laatste week van april liggen er eieren in het nest en is het broeden en wachten begonnen. Uitgaande van een broedtijd van plm. 32 dagen hadden er in de laatste week van mei, uiterlijk de eerste week van juni eieren moeten uitkomen. Omdat de "Manke"zich met de bevruchting had bemoeid waren er al twijfels of het broedsel vruchtbaar zou zijn. Dit vermoeden werd waarheid toen in de eerste week van juni beide ooievaars even van het nest waren. De dagen daarna gebeurde dit steeds vaker. Half juni bleek dat het vrouwtje defintief vertrokken is terwijl "De Manke" zoals gewoonlijk rondom Kekerom verblijft en het nest gebruikt om te rusten en te overnachten.

Een vogelwaarnemer deelde mede dat het vrouwtje voorzien van de pootring met het nummer 5771, die vorig jaar in Kekerdom broedde, nu op een nest in Wageningen zit.

Hieronder twee foto's genomen eind april j.l. door Marcel Vink, www.ooij2000.nl waarop duidelijk is te zien dat er eieren in het nest liggen.

2006: Na het succesvolle broedjaar 2005, verkozen ook in het voorjaar van 2006 de ooievaars het Kekerdomse nest uit om te zorgen voor nakomeling. Wat bijzonder is is dat er zich in de ooipolder meerdere nesten bevinden doch dat het Kekerdomse nest vanaf het moment van plaatsing in gebruik is bij de ooievaars, dit in tegenstelling tot andere nesten. kennelijk bevalt het plekje hen. Ondanks dit had het stel evenals in 2005 minder succes bij het zorgen voor nakomelingen. Toen er na ruim 6 weken broeden nog niets was, verlieten beide vogels het nest en moesten we concluderen dat de eieren niet uitgekomen waren. Wat hiervan de reden is geweest is nooit duidelijk geworden. Opmerkelijk is dat hetzelfde mannetje (de manke) zich vermoedelijk met de bevruchting heeft bemoeid als in 2004, het jaar dat het broedsel ook niet uitkwam.

2005: In het voorjaar van 2005 ging het beter, Vanaf de 2e week van april lagen er eieren in het nest. In tegenstelling tot 2004 zijn nu wel eieren uitgekomen. Rond de 14e of 15e mei zagen de jongen het levenslicht. In eerste instantie waren het er twee, later bleken er drie jongen te zijn. De jongen werden door de oudere vogels goed gevoerd en groeiden als kool.

Alles bleek hartstikke goed te gaan tot de ochtend van de 13e juni. Het bleek dat 1 jong wat minder aktief was dan de andere twee. Op de avond van de 13e was het jong niet meer te zien. Wel bleek het nog in het nest te liggen en in leven te zijn. Een van de oudere vogels maakte echter met de levenskansen korte metten door agressief en krachtig met de snavel op het jong in te pikken. Kenners menen dat een dergelijk gedrag bij vogels niet vreemd is. Het heeft te maken met het vergroten van de levenskansen van de meest sterke jongen. Gelukkig werden de overige twee jongen goed verzorgd.

Onder flinke lokale belangstelling werden op zaterdag 26 juni de jonge ooievaars in Kekerdom geringd door Annemieke Enters en Wim van Nee. Beiden zijn zeer ervaren ooievaarringers die jaarlijks wel zo'n zeshonderd ooievaars van een ring voorzien door het hele land heen. Ze hebben een eigen internetsite.

Met een lange ladder werd bij het nest geklommen. De twee jongen hielden zich gedurende de hele actie onbeweeglijk stil. In een grote tas zijn ze naar beneden gebracht, daar gemeten en gewogen (de ene woog 2 kg en de ander 3,2 kg) en van een grote aluminium pootring voorzien. De Daarna zijn ze snel weer teruggeplaatst op het nest. Op de ringen staan nummers 7495 en 7496 gegraveerd die van grote afstand afleesbaar zijn met een telescoopkijker.

In het nest lag overigens nog het dode jong dat 13 juni overleed. Dit is uit het nest verwijderd.

Op dinsdag 19 juli in de namiddag was het zover. Na vele vliegoefeningen op het nest verliet het grootste jong met gebruikmaking van de harde noordwestenwind voor het eerst het nest. Indrukwekkend om te zien hoe bij het spreiden van de grote vleugels de wind de vogel oppikte en hoe behendig deze zich door de lucht bewoog. Prachtig om te zien dat de vogel van nature de techniek beheerst om tegen de wind in te komen aanvliegen en een perfecte landing op het nest weet te maken. Deze eerste ervaring nodigde uit om dit de dagen daarna steeds vaker te doen. Waarschijnlijk ook om in de eigen voedselbehoefte te voorzien. De oudere vogels zijn steeds minder op het nest te zien. Voor het kleinere jong was het een paar dagen later zo ver. Zondagmiddag 24 juli spreide dit jong de vleugels en verliet voor het eerst het nest. Nadat het broeden rond half april begon, was na ruim 3 maanden het nest even leeg.

Op een webcam waren in 2005 de vogels te volgen vanaf het moment van broeden tot en met het uitvliegen van de jongen.

2004: Dat het nest naar hun zin was bleek want de vogels verkozen deze plek om eieren te leggen. De verwachtingen van de inwoners van Kekerdom en van vele (vaste) bezoekers waren hoog gespannen, maar helaas, het eerste broedsel bleek niet vruchtbaar te zijn waardoor er in dit jaar geen jongen kwamen. Opmerkelijk was dat het mannetje van het stel door een stijve poot mank liep en hierdoor makkelijk te herkennen was.

Hieronder enkel foto's van het ringen van de Ooievaars in 2005.

De foto's zijn gemaakt door Macel Vink.

Met een lange ladder wordt de broedplaats betreden.	Wim beklimd de ladder om de jongen uit het nest te halen.
600 jongen per jaar in Nederland, Kekerdom was een makkie.	De jongen roerloos op de grond onder veel belangstelling.
De voorbereidingen voor het ringen.	Annemieke toont de ringen en verteld over de procedure.
Het ringen.	Het ringen.
Nog wat andere gegevens meten en noteren.	Terug in de tas en in het nest.

Hieronder een overzichtskaartje dat de lokatie van het nest weergeeft.